Viêm nướu là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa hiệu quả

Viêm nướu là một trong những bệnh lý răng miệng phổ biến nhất, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và thường bị xem nhẹ do triệu chứng ban đầu không rõ ràng. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, viêm nướu có thể tiến triển thành viêm nha chu, gây tổn thương nghiêm trọng đến răng và sức khỏe toàn thân. 

Bài viết sau, Nha Khoa Cẩm Tú sẽ giúp bạn hiểu rõ về bệnh nướu, các nguyên nhân gây bệnh, dấu hiệu nhận biết sớm và những biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

Viêm nướu là gì?

Bệnh nướu răng là tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở phần mô nướu bao quanh chân răng, chủ yếu do sự tích tụ của mảng bám và vi khuẩn trong khoang miệng. Bệnh thường biểu hiện qua các dấu hiệu như nướu đỏ, sưng, dễ chảy máu khi đánh răng hoặc ăn uống. 

Mặc dù tình trạng viêm mô nướu không gây mất răng ngay lập tức, nhưng nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển nặng hơn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe răng miệng.

Nguyên nhân gây bệnh nướu phổ biến

Viêm nướu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó phổ biến nhất là các yếu tố liên quan đến vệ sinh răng miệng và thói quen sinh hoạt hằng ngày. Việc hiểu rõ những nguyên nhân này sẽ giúp mỗi người chủ động phòng ngừa và điều trị viêm nướu một cách hiệu quả, hạn chế nguy cơ biến chứng về sau:

• • Vệ sinh răng miệng kém, mảng bám và cao răng: Vệ sinh răng miệng kém khiến mảng bám và cao răng tích tụ lâu ngày, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và xâm nhập vào mô nướu cũng như tủy răng, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.
  • Vi khuẩn trong khoang miệng: Vi khuẩn trong khoang miệng luôn tồn tại và phát triển, đặc biệt khi vệ sinh răng miệng không đúng cách, từ đó dễ xâm nhập vào răng và mô quanh răng, gây viêm nhiễm và tổn thương tủy răng.
  • Thói quen xấu: Hút thuốc lá, chế độ dinh dưỡng thiếu Vitamin C: Hút thuốc lá và chế độ dinh dưỡng thiếu vitamin C làm suy giảm sức đề kháng của mô nướu, khiến nướu dễ viêm nhiễm và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh răng miệng.
  • Thay đổi nội tiết tố (mang thai, dậy thì): Sự thay đổi nội tiết tố trong các giai đoạn như mang thai hoặc dậy thì làm mô nướu trở nên nhạy cảm hơn với vi khuẩn, từ đó dễ gây viêm nướu và các bệnh lý răng miệng nếu không được chăm sóc đúng cách.

• Hút thuốc lá, rượu bia: Hút thuốc lá và sử dụng rượu bia thường xuyên làm suy giảm hệ miễn dịch trong khoang miệng, khiến mô nướu dễ bị tổn thương và tăng nguy cơ viêm nhiễm răng miệng.

• Chế độ ăn nhiều đường, thiếu vitamin C: Chế độ ăn nhiều đường tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển trong khoang miệng, trong khi thiếu vitamin C làm suy giảm sức đề kháng của mô nướu, từ đó làm tăng nguy cơ viêm nướu và viêm tủy răng.

• Tác dụng phụ của một số loại thuốc: Một số loại thuốc có thể gây khô miệng, phì đại nướu hoặc làm thay đổi môi trường khoang miệng, từ đó tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và làm tăng nguy cơ viêm nướu, viêm tủy răng.

• Răng mọc lệch, mão sứ – răng giả không khít: Răng mọc lệch hoặc mão sứ, răng giả không khít dễ tạo khe hở giữ lại thức ăn và mảng bám, khiến việc vệ sinh răng miệng khó khăn hơn và làm tăng nguy cơ viêm nướu, viêm tủy răng.

Dấu hiệu nhận biết bệnh viêm nướu

Vấn đề viêm nướu thường khởi phát âm thầm và dễ bị bỏ qua trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, cơ thể vẫn gửi đi những dấu hiệu cảnh báo rõ ràng mà bạn có thể nhận biết sớm để kịp thời điều trị, tránh biến chứng nguy hiểm:

• Nướu đỏ, sưng, mềm: Nướu đỏ, sưng và mềm là dấu hiệu điển hình của tình trạng viêm nướu, cho thấy mô nướu đang bị kích ứng và viêm nhiễm do vi khuẩn trong khoang miệng.

• Chảy máu khi chải răng hoặc dùng chỉ nha khoa: Chảy máu khi chải răng hoặc sử dụng chỉ nha khoa là dấu hiệu cảnh báo nướu đang bị viêm và tổn thương, thường do mảng bám và vi khuẩn tích tụ lâu ngày quanh chân răng.

• Hơi thở có mùi hôi: Hơi thở có mùi hôi thường xuất phát từ vi khuẩn tích tụ trong khoang miệng, đặc biệt là ở mảng bám và túi nướu viêm, phản ánh tình trạng vệ sinh răng miệng kém hoặc bệnh lý nướu.

• Đau hoặc khó chịu khi ăn nhai: Đau hoặc cảm giác khó chịu khi ăn nhai cho thấy mô nướu và răng đang bị viêm hoặc tổn thương, khiến răng trở nên nhạy cảm và giảm khả năng chịu lực khi nhai thức ăn.

• Phân biệt viêm nướu nhẹ và viêm nướu nặng: Viêm nướu có thể tiến triển từ mức độ nhẹ đến nặng với các biểu hiện và mức độ tổn thương khác nhau. Việc phân biệt viêm nướu nhẹ và viêm nướu nặng giúp người bệnh nhận biết sớm tình trạng răng miệng của mình, từ đó lựa chọn biện pháp điều trị phù hợp và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.

Bệnh viêm nướu có nguy hiểm không?

Bệnh viêm nướu không nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Ở giai đoạn đầu, viêm nướu chỉ gây sưng đỏ, chảy máu nhẹ và khó chịu, nên nhiều người thường chủ quan và bỏ qua.

Tuy nhiên, khi viêm nướu kéo dài, bệnh có thể tiến triển thành viêm nha chu, làm tổn thương mô nâng đỡ răng, gây tụt nướu, lung lay răng và thậm chí mất răng. Ngoài ra, vi khuẩn từ ổ viêm nướu còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân, đặc biệt ở những người có bệnh nền hoặc hệ miễn dịch suy giảm.

Các phương pháp điều trị viêm nướu hiệu quả

Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh mà bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ xử lý phù hợp. Nguyên tắc cốt lõi là phải loại bỏ hoàn toàn mảng bám và ổ vi khuẩn gây bệnh. Dưới đây là những cách điều trị viêm nướu chuẩn y khoa, từ các mẹo giảm đau tại nhà cho đến các thủ thuật nha khoa chuyên sâu mà bạn cần nắm rõ.

Điều trị viêm nướu tại nhà

Điều trị viêm nướu tại nhà có thể giúp giảm sưng viêm, hạn chế vi khuẩn và cải thiện triệu chứng ở giai đoạn nhẹ, đồng thời hỗ trợ quá trình chăm sóc và phòng ngừa bệnh tiến triển nặng hơn. 

• Súc miệng nước muối ấm: Súc miệng bằng nước muối ấm giúp làm sạch khoang miệng, giảm vi khuẩn và làm dịu tình trạng viêm nướu, từ đó hỗ trợ giảm sưng đau và ngăn ngừa viêm nhiễm tiến triển.

• Chải răng đúng cách và dùng chỉ nha khoa: Chải răng đúng cách kết hợp với sử dụng chỉ nha khoa hằng ngày giúp loại bỏ mảng bám và thức ăn thừa ở kẽ răng, từ đó hạn chế sự phát triển của vi khuẩn và phòng ngừa viêm nướu hiệu quả.

• (Lưu ý: Đây chỉ là cách hỗ trợ, không loại bỏ được cao răng).

Điều trị chuyên sâu tại nha khoa (Giải pháp triệt để)

Khi vấn đề viêm nướu đã tiến triển hoặc không cải thiện bằng các biện pháp chăm sóc tại nhà, điều trị chuyên sâu tại nha khoa là giải pháp cần thiết nhằm loại bỏ triệt để nguyên nhân gây bệnh và ngăn ngừa biến chứng lâu dài.

• Lấy cao răng (Cạo vôi răng): Lấy cao răng là phương pháp điều trị cơ bản và quan trọng trong điều trị viêm nướu, giúp loại bỏ mảng bám và cao răng tích tụ quanh chân răng – nguyên nhân chính gây viêm nhiễm nướu.
• Nạo túi nha chu: Nạo túi nha chu là kỹ thuật điều trị chuyên sâu nhằm làm sạch vi khuẩn, mảng bám và mô viêm tích tụ trong túi nha chu, giúp kiểm soát tình trạng viêm nướu nặng và ngăn ngừa bệnh tiến triển thành viêm nha chu.
• Sử dụng thuốc: Việc sử dụng thuốc trong điều trị viêm nướu giúp kiểm soát vi khuẩn, giảm viêm và hỗ trợ quá trình hồi phục mô nướu, thường được chỉ định kết hợp với các phương pháp điều trị nha khoa chuyên sâu.

Cách phòng ngừa viêm nướu hiệu quả

Phòng ngừa viêm nướu đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe răng miệng và ngăn chặn các biến chứng lâu dài. Việc duy trì thói quen chăm sóc răng miệng đúng cách kết hợp với lối sống lành mạnh sẽ giúp giảm nguy cơ mắc viêm nướu một cách hiệu quả.

• Khám răng định kỳ 6 tháng/lần: Khám răng định kỳ 6 tháng một lần giúp phát hiện sớm các vấn đề về nướu và răng miệng, từ đó điều trị kịp thời và ngăn ngừa viêm nướu tiến triển nặng hơn.

• Thay bàn chải đánh răng 3 tháng/lần: Thay bàn chải đánh răng mỗi 3 tháng giúp đảm bảo hiệu quả làm sạch răng miệng, hạn chế vi khuẩn tích tụ trên bàn chải và góp phần phòng ngừa viêm nướu hiệu quả.

• Chế độ ăn uống hạn chế đường, tăng cường rau xanh: Chế độ ăn hạn chế đường và tăng cường rau xanh giúp giảm sự phát triển của vi khuẩn trong khoang miệng, đồng thời cung cấp vitamin và khoáng chất cần thiết để tăng cường sức khỏe nướu và răng.

Kết luận

Tổng kết lại, viêm nướu là bệnh lý không thể xem thường dù ở giai đoạn đầu. Việc chủ động nhận biết dấu hiệu và điều trị kịp thời chính là chìa khóa vàng để ngăn ngừa biến chứng tụt nướu hay mất răng vĩnh viễn. Hy vọng qua bài viết này, Nha Khoa Cẩm Tú đã giúp bạn trang bị được những kiến thức cần thiết để chăm sóc và bảo vệ nụ cười chắc khỏe cho bản thân và gia đình.